Pięć frakcji – jak prawidłowo segregować odpady?
Niebieski, zielony, żółty, brązowy… Czy zawsze wiesz, do którego pojemnika powinien trafić dany odpad?
Podstawą prawidłowej segregacji jest rozdzielanie odpadów komunalnych na odpowiednie frakcje. Dzięki temu poszczególne rodzaje materiałów mogą zostać właściwie zagospodarowane.
Poznaj podstawowe zasady.
PAPIER
WRZUCAMY:
- ✓opakowania z papieru i tektury
- ✓kartony
- ✓gazety i czasopisma
- ✓zeszyty
- ✓papier biurowy
- ✓papierowe torby
NIE WRZUCAMY:
mocno zabrudzony lub zatłuszczony papier, zużyte ręczniki papierowe i chusteczki higieniczne, kartony po mleku i napojach.
Dlaczego? Karton po napoju jest opakowaniem wielomateriałowym – nie składa się wyłącznie z papieru.
SZKŁO
WRZUCAMY:
- ✓szklane butelki po napojach i żywności
- ✓szklane słoiki
- ✓szklane opakowania po kosmetykach (bez trwałych połączeń)
NIE WRZUCAMY:
- ✗ceramiki i porcelany
- ✗luster i szyb
- ✗szkła żaroodpornego
- ✗żarówek i świetlówek
- ✗zniczy z zawartością wosku
Szkło opakowaniowe to nie to samo co każdy przedmiot wykonany ze szkła. Wymagają odmiennego sposobu zagospodarowania.
METALE I TWORZYWA
WRZUCAMY:
- ✓plastikowe butelki po napojach
- ✓plastikowe opak. po produktach spożywczych
- ✓opak. po środkach czystości i kosmetykach
- ✓puszki po napojach i konserwach
- ✓folie i torby z tworzyw sztucznych
- ✓kapsle i metalowe zakrętki
- ✓kartony po mleku i napojach
Zwykle nie ma potrzeby mycia ich przed wyrzuceniem – wystarczy opróżnić je z zawartości.
BIOODPADY
WRZUCAMY:
- ✓obierki i resztki owoców oraz warzyw
- ✓fusy po kawie i herbacie
- ✓skorupki jaj
- ✓zwiędłe kwiaty
- ✓liście, trawa i drobne odpady roślinne
UWAGA:
Bioodpady nie powinny trafiać do brązowego pojemnika razem ze zwykłą plastikową torbą!
ODPADY ZMIESZANE
Trafiają tu odpady, których nie można umieścić w pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki ani przekazać do PSZOK.
TO NIE JEST KOSZ "NA WSZYSTKO"!
Baterie, elektroodpady, przeterminowane leki czy odpady niebezpieczne wymagają odrębnego postępowania (np. PSZOK).
Czy trzeba myć opakowania?
To jeden z częstych mitów dotyczących segregacji.
Zazwyczaj nie ma potrzeby szorowania każdego słoika, puszki czy plastikowego opakowania przed wyrzuceniem. Opakowanie powinno być przede wszystkim opróżnione z zawartości.
Jeżeli lokalny system gospodarowania odpadami określa dodatkowe wymagania, należy stosować się do tych zasad.
A co z nakrętkami?
Zasady postępowania z konkretnymi elementami opakowań mogą zależeć od ich rodzaju oraz obowiązującego systemu zbiórki. Nie warto kierować się starymi przyzwyczajeniami – rozwiązania dotyczące opakowań zmieniają się.
W razie wątpliwości sprawdź aktualne wytyczne swojej gminy.
Zasada Sortka
Nie musisz znać odpowiedzi dotyczącej każdego możliwego odpadu. Najważniejsze, żeby nie zgadywać. Jeżeli nie wiesz, gdzie powinien trafić nietypowy przedmiot:
STOP → SPRAWDŹ → POSEGREGUJ
Informacji szukaj w oficjalnych zasadach segregacji obowiązujących w twojej gminie lub w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK).
🗑️ Sortek przypomina: „Segregujesz? Rób to dobrze!”
Bioodpady – mała frakcja, duże znaczenie
Obierasz marchewkę. Parzysz kawę. Przygotowujesz sałatkę. Przy każdym z tych działań mogą powstawać bioodpady.
Choć są częścią naszej codzienności, ich prawidłowe oddzielanie od innych odpadów ma duże znaczenie.
Co to są bioodpady?
Bioodpady to odpady ulegające biodegradacji pochodzące m.in. z ogrodów i parków oraz gospodarstw domowych.
W domowej kuchni mogą to być przykładowo:
- obierki warzyw i owoców,
- resztki owoców i warzyw,
- fusy z kawy i herbaty,
- skorupki jaj,
- zwiędłe kwiaty.
Wśród odpadów zielonych znajdziemy natomiast np. liście, trawę czy drobne pozostałości roślinne.
Szczegółowe zasady dotyczące zawartości brązowego pojemnika należy zawsze sprawdzić lokalnie.
Dlaczego oddzielamy bioodpady?
Jeżeli odpowiednie bioodpady zostaną zebrane selektywnie, mogą zostać skierowane do właściwego zagospodarowania, np. procesów biologicznych.
Mieszanie ich z innymi odpadami utrudnia natomiast wykorzystanie potencjału tej frakcji. Dlatego brązowy pojemnik jest ważnym elementem systemu selektywnej zbiórki.
Bioodpad czy zmarnowana żywność?
Tu pojawia się bardzo ważna różnica.
To, że żywność można wyrzucić do odpowiedniej frakcji bioodpadów, nie oznacza, że powinniśmy ją marnować. Najpierw należy zapobiegać powstawaniu odpadów żywności.
Planuj zakupy. Sprawdzaj, co masz w lodówce. Odpowiednio przechowuj produkty. Wykorzystuj nadmiar składników. Przygotowuj porcje dopasowane do potrzeb.
Dopiero kiedy powstaje odpad, którego nie można uniknąć, należy odpowiednio go posegregować.
A może kompostowanie?
W odpowiednich warunkach część bioodpadów może być kompostowana. To sposób biologicznego przetwarzania materii organicznej, dzięki któremu może powstać kompost wykorzystywany jako materiał poprawiający właściwości gleby.
Nie oznacza to jednak, że do przydomowego kompostownika można wrzucić dowolny odpad organiczny. Sposób prowadzenia kompostownika i dobór materiałów mają znaczenie.
Zapamiętaj kolejność
- NIE MARNUJ ŻYWNOŚCI
- OGRANICZAJ POWSTAWANIE BIOODPADÓW
- TO, CZEGO NIE MOŻNA UNIKNĄĆ, SEGREGUJ PRAWIDŁOWO
To właśnie podejście zgodne z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym.
🍌 Banan Benek przypomina: „Nie karm kosza!”
Nie wszystko można wrzucić do zwykłego kosza
Zużyta bateria. Stary telefon. Zepsuta suszarka. Przeterminowane leki. Resztki niektórych chemikaliów.
Co je łączy? Nie powinny być traktowane jak zwykłe odpady komunalne wrzucane bez zastanowienia do domowych pojemników.
Baterie i akumulatory
Zużytych baterii i akumulatorów nie należy wyrzucać do pojemników na odpady zmieszane ani do pojemników przeznaczonych na podstawowe frakcje segregowane. Powinny być zbierane oddzielnie i przekazywane do odpowiednich punktów zbiórki.
Baterie zawierają różne substancje i materiały wymagające właściwego postępowania. Selektywna zbiórka umożliwia skierowanie ich do odpowiedniego procesu przetwarzania oraz ogranicza ryzyko związane z ich niewłaściwym zagospodarowaniem.
Elektroodpady
Telefon, komputer, ładowarka, czajnik, suszarka czy zepsuta zabawka elektroniczna nie powinny automatycznie trafiać do zwykłego kosza.
Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny podlega odrębnym zasadom zbierania. W zależności od rodzaju urządzenia można skorzystać m.in. z odpowiednich punktów zbiórki, PSZOK-u lub innych przewidzianych prawem sposobów oddania zużytego sprzętu.
Elektroodpady zawierają zarówno materiały, które mogą zostać odzyskane, jak i elementy wymagające odpowiedniego postępowania.
Przeterminowane leki
Leków nie należy wyrzucać do toalety ani zlewu. Nie powinno się również traktować ich jak zwykłych odpadów bez sprawdzenia lokalnego sposobu ich zbiórki.
Informację o miejscach przyjmowania przeterminowanych leków można znaleźć w lokalnych źródłach dotyczących gospodarki odpadami. Systemy zbiórki mogą obejmować wyznaczone punkty, w tym uczestniczące w nich apteki.
Najczęstsze błędy w segregacji
Niektóre przedmioty są szczególnie problematyczne, ponieważ na pierwszy rzut oka wydaje się, że powinny trafić do konkretnej frakcji. Tymczasem jest inaczej. Poznaj kilka częstych pułapek.
1. „Jest ze szkła, więc wrzucam do zielonego”
Nie zawsze. Do pojemnika na szkło trafia przede wszystkim szkło opakowaniowe, takie jak butelki i słoiki. Porcelana, ceramika, lustra, szyby, szkło żaroodporne czy żarówki nie powinny trafiać do zielonego pojemnika. Zasada: szkło opakowaniowe ≠ każdy przedmiot ze szkła.
2. „Karton po mleku? Przecież to papier!”
Nie. Kartony po mleku, sokach i innych napojach są opakowaniami wielomateriałowymi. Oprócz papieru mogą zawierać również warstwy tworzyw sztucznych i aluminium. Dlatego w podstawowym systemie segregacji trafiają do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.
3. „Papier to papier – nawet tłusty”
To także pułapka. Silnie zabrudzony i zatłuszczony papier nie powinien trafiać do frakcji papierowej. Problemem może być np. zatłuszczona część kartonu po pizzy. Jeżeli część kartonu pozostaje czysta i sucha, można ją oddzielić od zabrudzonego fragmentu i posegregować osobno.
4. „Muszę dokładnie umyć każde opakowanie”
Zazwyczaj nie. Nie ma potrzeby zużywania dużej ilości wody po to, aby opakowanie wyglądało jak nowe. Najważniejsze jest jego opróżnienie z zawartości i stosowanie zasad lokalnego systemu zbiórki.
5. „Bio? Wrzucę razem z plastikową reklamówką”
Nie. Plastikowa torba nie staje się bioodpadem tylko dlatego, że znajdują się w niej obierki. Bioodpady należy oddzielać od zwykłych tworzyw sztucznych i stosować się do sposobu zbierania określonego lokalnie.
6. „Bateria jest mała, więc może trafić do zmieszanych”
Zdecydowanie nie. Baterie wymagają selektywnej zbiórki. Można je przekazywać do przeznaczonych do tego punktów zbiórki. Nie należy wrzucać ich do zwykłych pojemników na odpady komunalne. Podobna zasada dotyczy wielu elektroodpadów.
7. „Zmieszane są na wszystko, czego nie chce mi się segregować”
Nie. Odpady zmieszane to pozostałość po prawidłowej segregacji, a nie sposób na jej uniknięcie. Zanim coś tam wyrzucisz, zastanów się, czy dany odpad nie powinien trafić do jednej z selektywnie zbieranych frakcji, specjalnego punktu zbiórki albo PSZOK-u.
Najważniejsza zasada? Nie zgaduj!
Segregacja może czasami wydawać się skomplikowana, szczególnie w przypadku nietypowych produktów wykonanych z kilku materiałów. Jeśli masz wątpliwość, sprawdź aktualne zasady obowiązujące w twojej gminie.
Lepiej poświęcić kilkanaście sekund na sprawdzenie niż automatycznie wrzucić odpad do niewłaściwego pojemnika.
🗑️ Sortek mówi: „Porządek musi być. Segregujesz? Rób to dobrze!”