Jak segregować?

Kompletny przewodnik po frakcjach, bioodpadach i najczęstszych pułapkach. Nie zgaduj – sprawdź zasady!

Pięć Frakcji i PSZOK. Jak segregować?

Nie zgaduj! Sprawdź, co dokładnie wrzucić do danego pojemnika.

🔵

PAPIER

WRZUCAMY:

  • ✓opakowania z papieru i tektury
  • ✓gazety, czasopisma, ulotki
  • ✓zeszyty
  • ✓kartony
  • ✓papier biurowy

NIE WRZUCAMY:

  • ✗odpadów higienicznych
  • ✗kartonów po mleku i napojach
  • ✗papieru lakierowanego i powlekanego folią
  • ✗zanieczyszczonego papieru
  • ✗papierowych worków po nawozach i materiałach budowlanych
🟡

METALE I TWORZYWA

WRZUCAMY:

  • ✓kartony po sokach i mleku
  • ✓plastikowe butelki po napojach
  • ✓opakowania po chemii gospodarczej, kosmetykach
  • ✓plastikowe opakowania po produktach spożywczych
  • ✓plastikowe torebki, worki, reklamówki i inne folie
  • ✓aluminiowe puszki po napojach, sokach i puszki po żywności
  • ✓metalowe kapsle z butelek, zakrętki ze słoików i innych pojemników
  • ✓folię aluminiową

NIE WRZUCAMY:

  • ✗opakowań po lekach
  • ✗zużytych baterii i akumulatorów
  • ✗opakowań po farbach, lakierach i olejach
  • ✗plastikowych zabawek
  • ✗części samochodowych
  • ✗zużytego sprzętu elektronicznego i AGD
🟢

SZKŁO

WRZUCAMY:

  • ✓słoiki
  • ✓szklane butelki
  • ✓szklane opakowania po kosmetykach

NIE WRZUCAMY:

  • ✗ceramiki, doniczek, porcelany
  • ✗szkła okularowego, żaroodpornego i hartowanego
  • ✗zniczy z zawartością wosku
  • ✗żarówek, świetlówek i reflektorów
  • ✗luster i szyb okiennych
  • ✗szklanych opakowań po lekach, rozpuszczalnikach i olejach silnikowych
🟤

BIOODPADY

WRZUCAMY:

  • ✓odpady warzywne i owocowe
  • ✓gałęzie, trawę, liście i kwiaty
  • ✓resztki jedzenia (bez mięsa!)
  • ✓trociny i korę drzew
  • ✓fusy, skorupki

NIE WRZUCAMY:

  • ✗ziemi i kamieni
  • ✗popiołu z węgla kamiennego
  • ✗impregnowanego drewna
  • ✗kości i odchodów zwierząt
  • ✗oleju jadalnego
  • ✗płyt wiórowych i pilśniowych
⚫

ZMIESZANE

WRZUCAMY:

  • ✓to czego nie można wrzucić do pozostałych pojemników i co nie jest odpadem niebezpiecznym
  • ✓Zabrudzony papier
  • ✓Resztki higieniczne

NIE WRZUCAMY:

  • ✗przeterminowanych leków i chemikaliów
  • ✗zużytych baterii i akumulatorów
  • ✗mebli i innych odpadów wielkogabarytowych
  • ✗zużytych opon
  • ✗zużytego sprzętu elektronicznego i AGD
  • ✗odpadów budowlanych i rozbiórkowych
🟣

PSZOK

PRZYJMUJE:

  • ✓meble i odpady wielkogabarytowe
  • ✓zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny
  • ✓przeterminowane leki i chemikalia
  • ✓zużyte opony
  • ✓baterie i akumulatory
  • ✓odpady budowlane i rozbiórkowe

NIE PRZYJMUJE:

  • ✗zmieszanych odpadów komunalnych
  • ✗odpadów z działalności gospodarczej
  • ✗części samochodowych

Porady od Ekipy GOZ

Słoik Stefan pokazuje pusty słoik i oszczędzanie wody

Słoik Stefan: opróżnij, nie myj

„Przed wyrzuceniem opróżnij słoik z resztek. Nie musisz go myć ani usuwać etykiety. Nakrętkę oddziel zgodnie z zasadami swojej gminy.”

Agent Sortek trzyma niezgniecioną butelkę przeznaczoną do zwrotu

Agent Sortek: sprawdź oznaczenie kaucji

„Butelki i puszki z oznaczeniem kaucji oddaj do punktu zbiórki — nie zgniataj ich i zachowaj etykietę. Pozostałe puste butelki plastikowe oraz kartony po napojach zgnieć i wrzuć do żółtego pojemnika.”

Słoik Stefan wskazuje zielony pojemnik i stłuczone szkło opakowaniowe

Słoik Stefan: stłuczone opakowanie to nadal szkło

„Stłuczony słoik lub butelka nadal jest szkłem opakowaniowym i trafia do pojemnika na szkło. Szklanki, ceramika i szkło żaroodporne nie należą do tej frakcji. Postępuj zgodnie z zasadami swojej gminy.”

Odpady Problematyczne

Nie wszystko można wrzucić do zwykłego kosza. Zużyta bateria, stary telefon czy przeterminowane leki wymagają specjalnego traktowania.

Nie wyrzucaj do kosza! Powinny być zbierane oddzielnie i przekazywane do odpowiednich punktów zbiórki lub PSZOK.

Telefon, suszarka czy zepsuta zabawka elektroniczna. Przekaż do punktów zbiórki zużytego sprzętu (często w sklepach) lub PSZOK-u.

Nie wylewaj do toalety! Odnoś do wyznaczonych aptek lub do PSZOK.

Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. To miejsce, gdzie możesz bezpłatnie (zgodnie z lokalnym regulaminem) oddać m.in. opony, meble, chemikalia, gruz czy sprzęt RTV/AGD.

Postać - Odpady Problematyczne

Akta Sprawy / Baza Agenta

Odtajnione materiały szkoleniowe. Zobacz, co kryje się za kulisami systemu.

Pięć frakcji – jak prawidłowo segregować odpady?

Niebieski, zielony, żółty, brązowy… Czy zawsze wiesz, do którego pojemnika powinien trafić dany odpad?

Podstawą prawidłowej segregacji jest rozdzielanie odpadów komunalnych na odpowiednie frakcje. Dzięki temu poszczególne rodzaje materiałów mogą zostać właściwie zagospodarowane.

Poznaj podstawowe zasady.

🔵

PAPIER

WRZUCAMY:

  • ✓opakowania z papieru i tektury
  • ✓kartony
  • ✓gazety i czasopisma
  • ✓zeszyty
  • ✓papier biurowy
  • ✓papierowe torby

NIE WRZUCAMY:

mocno zabrudzony lub zatłuszczony papier, zużyte ręczniki papierowe i chusteczki higieniczne, kartony po mleku i napojach.

Dlaczego? Karton po napoju jest opakowaniem wielomateriałowym – nie składa się wyłącznie z papieru.

🟢

SZKŁO

WRZUCAMY:

  • ✓szklane butelki po napojach i żywności
  • ✓szklane słoiki
  • ✓szklane opakowania po kosmetykach (bez trwałych połączeń)

NIE WRZUCAMY:

  • ✗ceramiki i porcelany
  • ✗luster i szyb
  • ✗szkła żaroodpornego
  • ✗żarówek i świetlówek
  • ✗zniczy z zawartością wosku

Szkło opakowaniowe to nie to samo co każdy przedmiot wykonany ze szkła. Wymagają odmiennego sposobu zagospodarowania.

🟡

METALE I TWORZYWA

WRZUCAMY:

  • ✓plastikowe butelki po napojach
  • ✓plastikowe opak. po produktach spożywczych
  • ✓opak. po środkach czystości i kosmetykach
  • ✓puszki po napojach i konserwach
  • ✓folie i torby z tworzyw sztucznych
  • ✓kapsle i metalowe zakrętki
  • ✓kartony po mleku i napojach

Zwykle nie ma potrzeby mycia ich przed wyrzuceniem – wystarczy opróżnić je z zawartości.

🟤

BIOODPADY

WRZUCAMY:

  • ✓obierki i resztki owoców oraz warzyw
  • ✓fusy po kawie i herbacie
  • ✓skorupki jaj
  • ✓zwiędłe kwiaty
  • ✓liście, trawa i drobne odpady roślinne

UWAGA:

Bioodpady nie powinny trafiać do brązowego pojemnika razem ze zwykłą plastikową torbą!

⚫

ODPADY ZMIESZANE

Trafiają tu odpady, których nie można umieścić w pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki ani przekazać do PSZOK.

TO NIE JEST KOSZ "NA WSZYSTKO"!

Baterie, elektroodpady, przeterminowane leki czy odpady niebezpieczne wymagają odrębnego postępowania (np. PSZOK).


Czy trzeba myć opakowania?

To jeden z częstych mitów dotyczących segregacji.

Zazwyczaj nie ma potrzeby szorowania każdego słoika, puszki czy plastikowego opakowania przed wyrzuceniem. Opakowanie powinno być przede wszystkim opróżnione z zawartości.

Jeżeli lokalny system gospodarowania odpadami określa dodatkowe wymagania, należy stosować się do tych zasad.

A co z nakrętkami?

Zasady postępowania z konkretnymi elementami opakowań mogą zależeć od ich rodzaju oraz obowiązującego systemu zbiórki. Nie warto kierować się starymi przyzwyczajeniami – rozwiązania dotyczące opakowań zmieniają się.

W razie wątpliwości sprawdź aktualne wytyczne swojej gminy.

Zasada Sortka

Nie musisz znać odpowiedzi dotyczącej każdego możliwego odpadu. Najważniejsze, żeby nie zgadywać. Jeżeli nie wiesz, gdzie powinien trafić nietypowy przedmiot:

STOP → SPRAWDŹ → POSEGREGUJ

Informacji szukaj w oficjalnych zasadach segregacji obowiązujących w twojej gminie lub w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK).

🗑️ Sortek przypomina: „Segregujesz? Rób to dobrze!”

Bioodpady – mała frakcja, duże znaczenie

Obierasz marchewkę. Parzysz kawę. Przygotowujesz sałatkę. Przy każdym z tych działań mogą powstawać bioodpady.

Choć są częścią naszej codzienności, ich prawidłowe oddzielanie od innych odpadów ma duże znaczenie.

Co to są bioodpady?

Bioodpady to odpady ulegające biodegradacji pochodzące m.in. z ogrodów i parków oraz gospodarstw domowych.

W domowej kuchni mogą to być przykładowo:

  • obierki warzyw i owoców,
  • resztki owoców i warzyw,
  • fusy z kawy i herbaty,
  • skorupki jaj,
  • zwiędłe kwiaty.

Wśród odpadów zielonych znajdziemy natomiast np. liście, trawę czy drobne pozostałości roślinne.

Szczegółowe zasady dotyczące zawartości brązowego pojemnika należy zawsze sprawdzić lokalnie.

Dlaczego oddzielamy bioodpady?

Jeżeli odpowiednie bioodpady zostaną zebrane selektywnie, mogą zostać skierowane do właściwego zagospodarowania, np. procesów biologicznych.

Mieszanie ich z innymi odpadami utrudnia natomiast wykorzystanie potencjału tej frakcji. Dlatego brązowy pojemnik jest ważnym elementem systemu selektywnej zbiórki.

Bioodpad czy zmarnowana żywność?

Tu pojawia się bardzo ważna różnica.

To, że żywność można wyrzucić do odpowiedniej frakcji bioodpadów, nie oznacza, że powinniśmy ją marnować. Najpierw należy zapobiegać powstawaniu odpadów żywności.

Planuj zakupy. Sprawdzaj, co masz w lodówce. Odpowiednio przechowuj produkty. Wykorzystuj nadmiar składników. Przygotowuj porcje dopasowane do potrzeb.

Dopiero kiedy powstaje odpad, którego nie można uniknąć, należy odpowiednio go posegregować.

A może kompostowanie?

W odpowiednich warunkach część bioodpadów może być kompostowana. To sposób biologicznego przetwarzania materii organicznej, dzięki któremu może powstać kompost wykorzystywany jako materiał poprawiający właściwości gleby.

Nie oznacza to jednak, że do przydomowego kompostownika można wrzucić dowolny odpad organiczny. Sposób prowadzenia kompostownika i dobór materiałów mają znaczenie.

Zapamiętaj kolejność

  1. NIE MARNUJ ŻYWNOŚCI
  2. OGRANICZAJ POWSTAWANIE BIOODPADÓW
  3. TO, CZEGO NIE MOŻNA UNIKNĄĆ, SEGREGUJ PRAWIDŁOWO

To właśnie podejście zgodne z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym.

🍌 Banan Benek przypomina: „Nie karm kosza!”

Nie wszystko można wrzucić do zwykłego kosza

Zużyta bateria. Stary telefon. Zepsuta suszarka. Przeterminowane leki. Resztki niektórych chemikaliów.

Co je łączy? Nie powinny być traktowane jak zwykłe odpady komunalne wrzucane bez zastanowienia do domowych pojemników.

Baterie i akumulatory

Zużytych baterii i akumulatorów nie należy wyrzucać do pojemników na odpady zmieszane ani do pojemników przeznaczonych na podstawowe frakcje segregowane. Powinny być zbierane oddzielnie i przekazywane do odpowiednich punktów zbiórki.

Baterie zawierają różne substancje i materiały wymagające właściwego postępowania. Selektywna zbiórka umożliwia skierowanie ich do odpowiedniego procesu przetwarzania oraz ogranicza ryzyko związane z ich niewłaściwym zagospodarowaniem.

Elektroodpady

Telefon, komputer, ładowarka, czajnik, suszarka czy zepsuta zabawka elektroniczna nie powinny automatycznie trafiać do zwykłego kosza.

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny podlega odrębnym zasadom zbierania. W zależności od rodzaju urządzenia można skorzystać m.in. z odpowiednich punktów zbiórki, PSZOK-u lub innych przewidzianych prawem sposobów oddania zużytego sprzętu.

Elektroodpady zawierają zarówno materiały, które mogą zostać odzyskane, jak i elementy wymagające odpowiedniego postępowania.

Przeterminowane leki

Leków nie należy wyrzucać do toalety ani zlewu. Nie powinno się również traktować ich jak zwykłych odpadów bez sprawdzenia lokalnego sposobu ich zbiórki.

Informację o miejscach przyjmowania przeterminowanych leków można znaleźć w lokalnych źródłach dotyczących gospodarki odpadami. Systemy zbiórki mogą obejmować wyznaczone punkty, w tym uczestniczące w nich apteki.

Najczęstsze błędy w segregacji

Niektóre przedmioty są szczególnie problematyczne, ponieważ na pierwszy rzut oka wydaje się, że powinny trafić do konkretnej frakcji. Tymczasem jest inaczej. Poznaj kilka częstych pułapek.

1. „Jest ze szkła, więc wrzucam do zielonego”

Nie zawsze. Do pojemnika na szkło trafia przede wszystkim szkło opakowaniowe, takie jak butelki i słoiki. Porcelana, ceramika, lustra, szyby, szkło żaroodporne czy żarówki nie powinny trafiać do zielonego pojemnika. Zasada: szkło opakowaniowe ≠ każdy przedmiot ze szkła.

2. „Karton po mleku? Przecież to papier!”

Nie. Kartony po mleku, sokach i innych napojach są opakowaniami wielomateriałowymi. Oprócz papieru mogą zawierać również warstwy tworzyw sztucznych i aluminium. Dlatego w podstawowym systemie segregacji trafiają do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.

3. „Papier to papier – nawet tłusty”

To także pułapka. Silnie zabrudzony i zatłuszczony papier nie powinien trafiać do frakcji papierowej. Problemem może być np. zatłuszczona część kartonu po pizzy. Jeżeli część kartonu pozostaje czysta i sucha, można ją oddzielić od zabrudzonego fragmentu i posegregować osobno.

4. „Muszę dokładnie umyć każde opakowanie”

Zazwyczaj nie. Nie ma potrzeby zużywania dużej ilości wody po to, aby opakowanie wyglądało jak nowe. Najważniejsze jest jego opróżnienie z zawartości i stosowanie zasad lokalnego systemu zbiórki.

5. „Bio? Wrzucę razem z plastikową reklamówką”

Nie. Plastikowa torba nie staje się bioodpadem tylko dlatego, że znajdują się w niej obierki. Bioodpady należy oddzielać od zwykłych tworzyw sztucznych i stosować się do sposobu zbierania określonego lokalnie.

6. „Bateria jest mała, więc może trafić do zmieszanych”

Zdecydowanie nie. Baterie wymagają selektywnej zbiórki. Można je przekazywać do przeznaczonych do tego punktów zbiórki. Nie należy wrzucać ich do zwykłych pojemników na odpady komunalne. Podobna zasada dotyczy wielu elektroodpadów.

7. „Zmieszane są na wszystko, czego nie chce mi się segregować”

Nie. Odpady zmieszane to pozostałość po prawidłowej segregacji, a nie sposób na jej uniknięcie. Zanim coś tam wyrzucisz, zastanów się, czy dany odpad nie powinien trafić do jednej z selektywnie zbieranych frakcji, specjalnego punktu zbiórki albo PSZOK-u.

Najważniejsza zasada? Nie zgaduj!

Segregacja może czasami wydawać się skomplikowana, szczególnie w przypadku nietypowych produktów wykonanych z kilku materiałów. Jeśli masz wątpliwość, sprawdź aktualne zasady obowiązujące w twojej gminie.

Lepiej poświęcić kilkanaście sekund na sprawdzenie niż automatycznie wrzucić odpad do niewłaściwego pojemnika.

🗑️ Sortek mówi: „Porządek musi być. Segregujesz? Rób to dobrze!”

Zadanie publiczne współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego

Mazowsze serce Polski Mazowsze dla organizacji pozarządowych